Amsterdammer van de maand januari: Yvo Manuel Vas Dias

Y.M. Vas Dias. Amsterdammer van de maand januari 2019

Yvo Manuel Vas Dias klinkt niet Nederlands. Ben je hier wel geboren?

Ja, ik ben geboren en getogen in Amsterdam. In Oost, waar de wijzen vandaan komen :). ‘Vas Dias’ is de naam van mijn Joodse grootvader. Het is een oude Joodse familienaam van een familie met een rijke geschiedenis. Maar er is ook een verdrietige geschiedenis. Familie van mijn van moeder is omgekomen in een concentratiekamp.

Ik ben heel trots op mijn namen. Mijn voornamen heb ik als transman voor mijn transitie zelf gekozen. Yvo, omdat ik dat mooi vond en Manuel vanwege mijn Portugese/Sefardische Joodse achtergrond.

Jouw eigen transitie. Hoe is dat proces verlopen? Een zwaar proces?

Het was een complex maar ook bijzonder proces. De transitie was zowel psychologisch, mentaal, sociaal, spiritueel als lichamelijk.

In de loop van de jaren ging ik steeds meer op zoek naar mezelf als man. Ik veranderde mijn kleding. Schreef een brief aan mijn familie met mijn nieuwe namen. Door het Boeddhisme en met behulp van mijn Boeddhische leraar kwam ik steeds dichter bij mijn ware zelf als man. Stap voor stap veranderde mijn leven. Dit verliep niet altijd even makkelijk. Je moet aan zoveel dingen wennen. Psychisch en mentaal moet je erg veel verwerken. Het gaat gepaard met heel veel pijn en verdriet. Dit geldt ook voor de sociale transitie. Mensen moeten aan je wennen. Ook moet je zelf wennen aan je nieuwe rol als man en dat gaat met vallen en opstaan. Lichamelijk en geestelijk verandert er zó veel. Ik moest bijvoorbeeld mezelf leren scheren. Wat natuurlijk ook heel leuk is. Er gaan ook deuren voor je open die in het verleden misschien dichtbleven. Al met al een bijzonder proces om Yvo Manuel Vas Dias te worden.

Het mooie is, dat ik me nu kan inzetten voor TransAmsterdam door wat ik zelf heb meegemaakt.

Transgender. Dat is genetisch bepaald toch of zie ik dat verkeerd?

Sommige onderzoekers zeggen dat het genetisch is bepaald en dus in onze hersenen zit of in ons DNA ligt. Zelf vind ik dat niet zo relevant. Het is een feit dat wij transpersonen er zijn. Daarom is het veel belangrijker dat de samenleving ons als volwaardige burgers ziet. Dat je net als andere mensen met respect wordt behandeld, een menswaardig bestaan kunt opbouwen, niet wordt gediscrimineerd, gepest, ontslagen of vermoord. Helaas hebben we nog een lange weg te gaan voordat dit verandert.

Wat is de achterliggende gedachte dat je je zo inzet voor TransAmsterdam?

TransAmsterdam is 5 jaar geleden opgericht om tijdens Pride Amsterdam meer aandacht te schenken aan transgender personen. We wilden de verhalen van transgender personen vertellen. Dat wilden we doen door middel van o.a. fototentoonstellingen, optredens, forumdiscussies, lezingen, informatieavonden, boekpresentaties, transpoetry, transstory, transtalent en een TransPride Walk tijdens Pride Oost. We hebben in 2014 de eerste Amsterdam TransPride georganiseerd en werden toen een onderdeel van Pride Amsterdam. Tijdens de TransPride wordt ook altijd de transvlag gehesen. Wat bijzonder is, is dat de eerst transvlag is opgenomen in de collectie van het Amsterdam Museum.

In de loop van de jaren zijn kunst, cultuur en lifestyle terugkomende thema’s. Daarom gaat TransAmsterdam zich hier meer op richten en kunst-/kunstenaars-projecten/workshops voor transgender personen opzetten en organiseren. Via kunst, cultuur en lifestyle willen we onze achterban empoweren, talenten ontwikkelen en een podium bieden. Laten zien dat we meer zijn dan transgender personen.

Je hebt toch wel een leidersrol binnen TransAmsterdam. Is dat iets wat altijd in je heeft gezeten?

Ik ben er spontaan ingerold. Had een goed idee. Dat werd goed opgepakt. In 2014 heb ik toen TransAmsterdam opgezet. In 2015 zijn we officieel een stichting geworden. Door het initiatief dat ik heb genomen, kreeg ik een leidersrol. Deze rol kan ik niet vervullen zonder andere mensen, teamleden en partners. Ik vind het fijn om met TransAmsterdam en ons team mooie events, projecten en themabijeenkomsten te bedenken, ontwikkelen en op te zetten. Iets te betekenen voor onze gemeenschap waarvan mensen blij en gelukkig worden en ze boven zichzelf kunnen uitstijgen.

Zijn er veel moeilijkheden waar transgenders tegenaan lopen binnen het gezin, familie en vrienden? Hoe wordt er gereageerd? Hoe gaat dat qua acceptatie?

Dat is per persoon heel verschillend. Bij de één verloopt het proces soepel en wordt men 100% geaccepteerd. Bij de ander verloopt het moeizaam. Familieleden en vrienden moeten erg wennen aan de verandering, je nieuwe naam en gender. Bewust maar ook onbewust vergissen mensen zich. I.p.v. dat ze “hij” tegen een transman zeggen, zeggen ze “zij” of tegen een transvrouw zeggen ze “hij”. Voor transgender personen is het heel pijnlijk en vermoeiend om iedere dag weer een plek in de samenleving te moeten bevechten. Het komt ook voor dat familieleden het niet kunnen accepteren en men besluit om de banden te verbreken.

Hoe gaat het met transgenders in de maatschappij? Bijvoorbeeld op het gebied van werk, bij een sportvereniging, in een discotheek?

Transgender personen hebben te maken met vooroordelen en discriminatie, zoals ongelijke behandeling bij een sollicitatie, ontslag, verkeerd aangesproken worden (misgenderd worden) en verbaal en/of fysiek geweld. Men wordt achterdochtig naar andere mensen toe en durft bijvoorbeeld niet meer de straat op, uit angst voor negatieve bejegening. Dit kan leiden tot depressie, eenzaamheid en zelfmoord. Werkloosheid onder transgender personen is vrij hoog. Gelukkig zijn er ook mooie verhalen van zij die een fijne baan hebben, worden geaccepteerd op hun werk of andere plekken in de samenleving. Maar we hebben nog een lange weg te gaan voordat transgenders helemaal geaccepteerd worden in de samenleving.

Onlangs las ik ergens dat uit onderzoek blijkt dat transgender personen 7 keer zo vaak mishandeld of daarmee bedreigd worden, 10 keer zo vaak slachtoffers zijn van cyberpesten en 4 keer zo vaak slachtoffer van huiselijk geweld. Misschien omdat ik het nooit zie is dat moeilijk voor te stellen. Hoe uit zich dit geweld?

Het heeft heel veel te maken met haat, discriminatie, pesten, uitsluiten, geweld en gemisgenderd worden. Niet worden geaccepteerd, omdat je anders bent.

Over de hele wereld worden transgender personen regelmatig vermoord. Iedere dag horen we van onze transvrienden en achterban verschrikkelijke verhalen. Moord komt het meest voor onder transvrouwen. Het geweld naar hen is erg groot. Dit jaar zijn er 369 moorden over de hele wereld geregistreerd. Waarschijnlijk zijn het er veel meer, omdat een deel niet wordt geregistreerd.

Zie ook: https://transrespect.org/en/tmm-update-trans-day-of-remembrance-2018/

Trans personen hebben weinig vertrouwen in de politie. Klopt dat en waarom is dat zo?

Helaas doen transpersonen weinig aangifte, omdat men vervelende ervaringen heeft gehad. Zoals het gevoel hebben dat er niets met de aangifte wordt gedaan. Daarom is het heel belangrijk het vertrouwen terug te winnen. Voorlichting te geven. Goed contact te onderhouden. Het LGBTQI+-netwerk van de politie, Roze in Blauw, is daarom ook erg belangrijk. Omdat het gevoelig ligt, kost het veel tijd. Het zou ook mooi zijn als er meer transgender personen werkzaam zouden zijn bij de politie.

Gelukkig heeft TransAmsterdam goed contact met agenten van Roze in Blauw. Zodra er iets is, nemen we contact met hen op, vragen we advies of doen we een melding.

Wat is het meest leuke dat je ooit met TransAmsterdam hebt meegemaakt?

Burgemeester Femke Halsema was aanwezig bij de opening van Amsterdam TransPride 2018. Zo leuk dat ze op de fiets kwam 🙂 Ze hield een mooie en empowerful speech! Het was een geweldige boost voor TransAmsterdam en de transgemeenschap.

Wat is het meest waardevolle moment dat je met TransAmsterdam hebt meegemaakt?

Er zijn verschillende waardevolle momenten.

*In 2018 heb ik aan Mahtab gevraagd of hij onze TransHero tijdens de Amsterdam TransPride wilde zijn. Vol trots heeft hij “Ja” gezegd. Mahtab is een transman, gevlucht uit Iran. Tijdens de Amsterdam TransPride hield hij voor een volle zaal een geweldige speech “in het Nederlands” over dat hij zich eindelijk vrij voelt als “trans”man in Amsterdam. Ik kreeg er kippenvel van, maar ook een gevoel van trots. Voor mij is hij een echte held!

*Spoken word artist Jeff van Reen is in 2018 de huisdichter van TransAmsterdam geworden. Jeff is een geweldige dichter. Regelmatig treedt hij voor ons op.

*TransAmsterdam is met Transgender India een partnership aangegaan. We gaan samenwerken, onze krachten bundelen en onze organisaties versterken.

Wat is het meest frustrerende wat je met TransAmsterdam ooit hebt meegemaakt?

De laatste tijd hebben erg veel transjongens zelfmoord gepleegd. Het is zo hartverscheurend en verdrietig om al deze mooi jonge mensen te moeten verliezen. Tijdens onze InClusion-avond hebben we een transjongen uit België herdacht. We hielden één minuut stilte voor hem en hebben een herdenkingsboekje voor zijn familie gemaakt. Het was een indrukwekkende avond.

Leestip: https://lazarus.nl/2018/12/blog-noud-fortuin-wil-zelfdoding-transjongens-helpen-voorkomen/

Hoe gaat het momenteel met de situatie van transgenders in Amerika?

Volgens onze achterban en transvrienden in Amerika is het een moeilijke en onzekere tijd.

In 2017 ben ik met onze secretaris Micha Druiven en wethouder Simone Kukenheim op werkbezoek naar San Francisco geweest. Het was een bijzondere en indrukwekkende reis. Met de Amsterdamse delegatie zijn we bij verschillende LGBTQ-organisaties geweest. Zo ook bij El/La Para Translatinas, een organisatie voor ‘latina’ transvrouwen. We werden ontvangen in de huiskamer, waar een indrukwekkend altaar stond met foto’s van transgender vrouwen die in de loop van de tijd zijn omgekomen en vermoord.

Volgens de regering moet de krijgsmacht niet worden belast met de “enorme medische kosten en verstoringen die transgenders met zich meebrengen” en moeten transgender personen dus niet (meer) worden toegelaten in het leger. Dat is natuurlijk vreselijk. Als je jaren in het leger hebt gediend, dat je dan zo wordt behandeld, alleen om het feit dat je transgender bent. Gelukkig is het nu teruggedraaid.

Maar er is ook een geplande wetswijziging waarmee alle erkende geslachtswijzigingen ongedaan gemaakt worden. Dat zou betekenen dat, als ik in de USA zou wonen, ik gedwongen word als vrouw te leven. Daar moet je toch niet aan denken. In Amerika moeten Transgender personen vaak hun operatie(s) zelf betalen. Soms betaalt het bedrijf waar je werkt je transitie. Alles wat we in de loop der tijd hebben opgebouwd, wordt nu teniet gedaan.

Gelukkig hebben we in Nederland een nieuwe wet: Transgender en intersekse personen worden in Nederland voor de wet expliciet beschermd tegen discriminatie.

Is Amsterdam voor een transgender een fijne stad om in te wonen?

Zelf vind ik Amsterdam een fijne stad. Wat niet betekent dat het altijd een fijne stad is voor transgender personen. Regelmatig worden transgenders gediscrimineerd, gepest, in elkaar geslagen of vermoord. Er is ook veel onzichtbare discriminatie en eenzaamheid onder transgender personen. Soms is je gender nog niet aangepast op je ID of paspoort. Het is dan heel fijn als organisaties daar rekening mee houden en de gewenste gender kunnen opnemen in de database of bij gegevens door b.v. een aantekening erbij te zetten. Dat is een kleine moeite en geeft de persoon in kwestie een veilig en fijn gevoel. Helaas houden sommige organisaties zich nog te veel bezig met protocollen i.p.v. met mensen.

Heb je zelf nog iets toe te voegen?

Wil je het mooie werk van TransAmsterdam ondersteunen met een donatie? Bezoek dan onze Why Donate-pagina Let’s wave the Trans Flag https://www.whydonate.nl/fundraising/transgender-vlaggen-project-sstv/nl

Voor meer informatie over TransAmsterdam bezoek je onze website https://www.transamsterdam.nl/

Interview door: Rik Verkaik

vrijetijdamsterdam.nl

Home teksten pagina.